De MUUR

of de psychoanalyse aan de kaak gesteld t.o.v. autisme


Ondertiteling beschikbaar in Engels, Spaans, Deens, Italiaans, Frans, Portugees, Russisch en Nederlands
 

De film die symbool staat voor de situatie van Autisme in Frankrijk

Vergeleken met andere ontwikkelde landen, liggen de Franstalige landen meer dan 40 jaar achter wat betreft de behandeling van autisme. Een situatie die ertoe geleidt heeft dat Frankrijk al meerdere malen is veroordeeld door de Europese Raad. Deze film van 52 minuten legt uit waarom. De kinderpsychiatrie wordt daar nog voor een groot deel gedomineerd door de psychoanalyse, alsof deze een opperheerschappij voert.

De MUUR presenteert het standpunt van de psychoanalyse met betrekking tot autisme, uiteen gezet door tien psychoanalytici en een kinderarts, die een aanhanger van de psychoanalyse is. Voor de eerste keer leggen ze hun theorieën uit in een taal die begrijpelijk is voor leken. De psychoanalytici vertellen voor de camera over hun aversie tegen de wetenschap in het algemeen, en de gedragswetenschappen in het bijzonder, waarvan ze het bestaan ervaren als een invasie.
Voor de camera nemen ze alle tijd om hun meest intieme overtuiging over de oorzaken van autisme uiteen te zetten: een psychose veroorzaakt door een slechte moeder-kind relatie; en de mogelijkheden van de psychoanalytische behandeling van deze aandoening: een levenslange institutionalisering in een psychiatrische inrichting.

De MUUR werd in 2011 geregisseerd door Sophie ROBERT en geproduceerd door OCEAN INVISIBLE PRODUCTIONS, in samenwerking met AUTISTES SANS FRONTIERES (AUTISTEN ZONDER GRENZEN). Deze vereniging, met als president Vincent GERHARDS, zet zich in voor het onderwijs voor kinderen met autisme. De film heeft de loden deksel die over de behandeling van pervasieve gedragsstoornissen in Frankrijk, Romaans Zwitserland en Franstalig België hangt, doorbroken.
Uitgebracht in september 2011 op de website van Autisten Zonder Grenzen, verspreidt "De Muur" zich op internet als een virus over de hele wereld.

Een maand na de release spannen drie psychoanalytici die geïnterviewd zijn in de film (Alexandre STEVENS, Eric LAURENT et Esthela SOLANO, allen lid van dezelfde organisatie: L'ECOLE DE LA CAUSE FREUDIENNE, onder leiding van Jacques-Alain MILLER), een rechtszaak aan tegen de regisseur Sophie ROBERT, haar productiemaatschappij OCEAN INVISIBLE PRODUCTIONS en de vereniging AUTISTEN ZONDER GRENZEN met als doel de film te verbieden.

De drie psychoanalytici stellen de montage van een militante film aan de kaak die hun woorden belachelijk en dogmatiserend gemaakt zou hebben.
Zij eisen € 290.000 aan schadevergoeding aan de regisseur, haar productiebedrijf en de vereniging Autisten Zonder Grenzen.

Deze rechtszaak zorgde voor een nog grotere belangstelling voor de film en bracht de situatie van de autisten in Frankrijk onder de aandacht van journalisten overal op de wereld.

Op 8 december 2011 heeft het proces twee manifestaties van ouders van kinderen met autisme op de been gebracht, één in Lille waar de rechtszaak plaats vond en de andere in Parijs, voor het hoofdkantoor van de "Ecole de la Cause Freudienne", om de regisseur te steunen.

Op 26 januari 2012, toen het vonnis viel, presenteerde Sophie ROBERT haar film tijdens een congres van psychologen in Philadelphia : de film werd in zijn totaliteit gecensureerd en de regisseur werd veroordeeld de interviews van de drie aanklagende psychoanalytici eruit te halen. Zij en haar productiemaatschappij werden veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van 25.000 euro's aan de analytici.
Sophie ROBERT ging onmiddellijk in beroep tegen deze beslissing.

Het beroep vond plaats op 8 november 2013.
Het vonnis werd gegeven op 16 januari 2014: na twee jaar censuur, mag de Muur weer vrij circuleren.

GEÏNTERVIEWDE PSYCHOANALYSTICI
Alexandre Stevens, Eric Laurent, Esthela Solano, Bernard Golse, Pierre Delion, Geneviève Loison, Laurent Danon-Boileau, Daniel Widlöcher, Jacqueline Schaeffer, Yann Bogopolski, Aldo Naouri



DE MUUR

Of: De psychoanalyse aan de kaak gesteld ten opzichte van Autisme

Crédits traduction : Hanneke Vorstermans, révisé par Mieke de Ruiter

S1 : COMMENTAIRE D’INTRODUCTION SUR FOND NOIR

00 00 Commentaire : Al meer dan 30 jaar erkent de internationale wetenschap autisme als een neurologische stoornis die een handicap veroorzaakt in de sociale interactie. Alle autisten vertonen een afwijking in een hersengebied, de bovenste temporale groeve, in 2000 geïdentificeerd door Dr. Monica Zilbovicius. In Frankrijk negeert de psychiatrie, die voor een groot deel gedomineerd wordt door de psychoanalyse, deze ontdekkingen volledig. Voor de psychoanalytici is autisme een psychose, anders gezegd een zware psychische stoornis, voortkomend uit een slechte moederskindrelatie. 00 33

S2 ALEXANDRE STEVENS

00 33 AS : Ik denk dat autisme een manier van reageren is die heel vroeg in de logicageschiedenis van het onderwerp optreedt. Uiteindelijk is autisme een antwoord op een aanval van de omgeving en de “ander”. Het kind sluit zich af. Het trekt zich terug in een cocon en weigert de toegang tot het spraakvermogen. Maar sommige autisten praten wel, dus het is meer dan dat, en in dat geval is het mechanisme van subjectiviteit dus beperkt tot alleen maar de woorden. Dat wil zeggen, praten oké, maar zonder erbij betrokken te zijn.

Banc titre :

DR ALEXANDRE STEVENS

Psychoanalyticus ECF

Hoofd Psychiatrie van het instituut voor kinderen « Le Courtil” in Tournai

SR : Maakt u een structureel verschil tussen psychose en autisme?

Alexandre Stevens : nee. Wat mij betreft niet.

SR : Zijn autisten psychotisch?

AS : Ja. Dat wil zeggen, eigenlijk is autisme een extreme situatie van iets wat we onder kunnen brengen in het kader van de psychoses. 01 27

S3 PIERRE DELION

01 28 PD : Het structurele verschil dat we kunnen maken tussen autisme en psychose (zoals bewezen aan

Banc titre :

PROFESSEUR PIERRE DELION

Psychoanalyticus

Hoofd van de afdeling kinderpsychiatrie van het CHU in Lille

de hand van de beschrijving en de onderliggende structuur),houdt geen stand bij een analyse op lange termijn. Volgens mij zijn er bruggen te slaan tussen de autistische structuur, de psychotische structuur en de disharmonische structuur. Als we dat zo formuleren, worden veel ouderverenigingen van kinderen met autisme kwaad. Zij denken dat autisme en psychoses niets met elkaar te maken hebben. Volgens mij is dat niet juist, ik denk dat er veel raakvlakken zijn. 02 04

S4 GENEVIEVE LOISON

02 04 : GL : Dit is de krokodil! Voilà de krokodil ! Met de krokodil weten we direct wat er aan de hand is, ze spelen ermee en als ze hun hand erin stoppen dan ben ik ongerust of een object erin stoppen, dan ben ik ongerust.

Banc titre :

DR Geneviève Loison

Psychoanalyticus volgens de methode van Lacan

Kinderpsychiater, Lille

Als ze erop gaan staan en als ze erop slaan, dan ben ik gerust!

SR : Waarom, wat betekent dat, de krokodil ?

GL : Ze vechten!

SR : Wat wil dat zeggen, de krokodil?

GL : De krokodil, dat is de buik van de moeder, de tanden van de moeder. 02 28

S5GENERIQUE

02 29 (les arbres et le ciel qui tournent + apparition du mur)

Titre : DE MUUR

Sous titre : De psychoanalyse aan de kaak gesteld t.o.v. autisme 02 45

S5 GENEVIEVE LOISON

02 46 SR : Dat is wat Lacan de moeder krokodil noemde?

GL : Ja, dus het doel van ons werk is om haar te verbieden te eten…

SR : Het kind te eten?

GL : We steken er een stokje voor. En als het kind eruit wil komen, dan stopt het er soms een hand in! Soms stopt het er een poppetje in.

SR : En wat stelt dat potlood voor?

GL : Nou, dat is: je kunt niet meer, dat is de stok.

SR : Is het de fallus van de vader?

GL : Voilà, je kunt niet meer!

SR : Is het de wet van de vader?

GL : Ja.

SR : Die een stok steekt tussen het kind en zijn moeder?

GL : Voilà.

SR : En die de moeder verbiedt het kind te vernielen?

GL : Voilà, en op te eten.

SR : Geldt dat ook voor de autisten?

GL : Ja. Ja. Bij de autisten is het een kwestie van stadia, zie je, we nemen kinderen in een stadium, zie je, soms. Autisten, zie je, zijn vaak diegenen die het poppetje daarin stoppen. Ze stoppen zichzelf daarin. Dan zijn we best ongerust hè 03 40

S5 TRIBU NORMANDE

03 48 Guillaume : Hallo, ik heet, hallo, ik heet Guillaume, ik ben voor 80% autist en mijn probleem is dat ik af en toe gedragsproblemen heb. Ik probeer er zo min mogelijk te hebben. Mijn twee broers heten Julien en Gabriel. De een, Julien, is hyperactief, hij heeft gedragsproblemen net als ik. Hij heeft crises. En Gabriel die is « gek ». Wie is gek… hé !!! En Gabriel die… En Julien die me komt pesten. Auw Julien ! En dat doen ze, ze laten me altijd vallen !

SR : Kun je ons aan Julien voorstellen ? De grote Julien ?

G : De grote Julien is een broer met autisme net als ik, maar hij praat niet. Het is niet mijn broer. Het is de broer van Florian. … Maar hij praat niet. …. Help ! 04 51

S6 DANIEL WIDLOCHER

04 52 SR : Voor zowel psychose als autisme is er een uitleg die traditioneel gebruikt wordt:

Banc titre :

PROFESSEUR DANIEL WIDLOCHER

Psychoanalyticus – APF

Vroeger hoofd afdeling psychiatrie – Ziekenhuis la Pitié-Salpêtrière, Parijs

een depressie van de moeder tijdens de zwangerschap of in de eerste maanden van het leven van de baby heeft de relatie tussen moeder en kind veranderd en zou ernstige stoornissen veroorzaakt hebben.

DW : Dat is wat serieuze collega’s ons zeggen met als gevolg dat ik daar naar luister. 05 14

S7 ALEXANDRE STEVENS

05 15 AS : Dat kan het geval zijn, als het kind geboren wordt in een situatie waarin de ander, de eerste andere, de moeder, erg depressief is, dat wil zeggen; afwezig, met een andere kijk op het kind, een andere aanpak. Dat is dan de oorzaak dat het kind ervoor kiest zich terug te trekken. Als de moeder depressief is, in utero ofwel tijdens de zwangerschap, of bij de geboorte, dan kan dat soms de oorzaak van autisme zijn. 05 45

S8 GENEVIEVE LOISON 

05 46 GL :Oh, we hebben meerdere gevallen gezien, ik herinner me dat, toen ik in een dagverblijf werkte, ik ze vooral daar gezien heb, in groten getale, met veel leegtes en stoornissen.....Ik heb in de steek gelaten moeders gezien. Ik heb gezien.....Bij iedere autist is er, als ik het zo mag zeggen, een verschillende oorzaak. Ik heb nogal wat moeders gezien die in de steek gelaten worden aan het einde van de zwangerschap. En het kind.......ook depressieve moeders, moeders die verlaten worden aan het einde van de zwangerschap, die een babyblues krijgen na de bevalling, die zelf in een leegte vallen en die het kind in een lege relatie plaatsen. 06 24

S9 DANIEL WIDLOCHER

06 24 DW : Bijvoorbeeld een groot tekort. Bijvoorbeeld een moeder die zich omdat ze depressief is absoluut niet om haar kind bekommert, niet met hem praat, verstart, terwijl het kind er is en zich aan haar vastklampt, contact zoekt etc. Dat kan, als het lang duurt tijdens de kindertijd, consequenties hebben voor de jong volwassene die koud overkomt, geremd is op affectief gebied omdat hij/zij toen hij/zij klein was de pech had een « koude » mamma te hebben 06 58

S10 GENEVIEVE LOISON

06 58 SR : Zijn er meer gevallen van psychose of autisme in oorlogslanden of in de sloppenwijken van Rio of in al die omstandigheden waar moeders een goede reden hebben om depressief te zijn?

GL : Daarvan ben ik niet op de hoogte, daar kan ik niet op antwoorden, ik kan alleen praten over wat ik in mijn praktijk beleef. Zie je ik… 07 15

S11 TRIBU NORMANDE

07 16 Sabrina : Nou blaast hij wolkjes. Hij houdt erg van wolkjes blazen…Hij houdt erg van buiten zijn.

Banc titre :

SABRINA CAVRET

Mamma

Dit is de minst leuke periode voor hem want nu kan hij niet naar buiten........eten …en verder...hij kan zichzelf niet bezig houden, het is dus wandelen, eten, veel bewegen… op het medisch dagverblijf fietst hij veel maar hier kan ik ‘m niet meenemen want hij kan trappen maar niet remmen en voor zich uit kijken, dus dat zou gevaarlijk zijn. Hij rolschaatst ook maar dan moet het erg glad zijn, dus in een zaal. 08 05

COMMENTAIRE

08 10 SR : Merkwaardig genoeg, om de schadelijke invloed van de moeder op het kind te rechtvaardigen, aarzelen de psychoanalytici niet om de biologie aan te halen. 08 15

S12 ALEXANDRE STEVENS

08 17 SR : Hoe valt uit te leggen dat een kind autistisch kan worden door een depressie van de moeder? Om te beginnen in utero?

AS : Om te beginnen, er gebeuren al dingen in utero, ik ben geen specialist daarin maar er gebeuren dingen : het kind beweegt, moeders praten erover, moeders praten met het kind en kinderen reageren op bepaalde stimuli. Inderdaad, wat weet een kind van de band met de ander als ze nog in de buik zijn? Dat gaat niet alleen maar via taal maar via alle geluiden van het lichaam. En…..voelt het kind iets van de depressie van de moeder in utero? Dat kan ik u absoluut niet zeggen maar het lijkt mij niet vreemd dat te denken. 09 08

S13 ALDO NAOURI

09 09 AN : Meestal zijn de symptomen van het kind niet meer of minder dan de symptomen die

Banc titre :

DR ALDO NAOURI

Kinderarts – analyticus - schrijver

hem toebedeeld zijn door het onderbewuste van de moeder want kinderen hebben een hele permeabele relatie in de communicatie met de moeder. De zwangerschap conditioneert en formatteert een kind en geeft hem iets wat totaal door het lijf gemaakt is, afkomstig van het lichaam van de moeder ; dat verzwakt het terrein, dat wil zeggen dat brengt het kind in een situatie waar zijn weerstand is aangetast door toedoen van zijn eigen omgeving. 10 01

S14 BERNARD GOLSE

10 02 BG : Want de baby heeft een deel, de helft van zijn genen, van zijn chromosomen van zijn

Banc titre :

PROFESSEUR BERNARD GOLSE

Psychoanalyticus - APF

Hoofd afdeling Kinderpsychiatrie van het Necker ziekenhuis, Parijs

moeder, de andere helft van zijn vader. Er is dus een deel gelijk aan de moeder, welk deel geen problemen geeft, maar er is ook een deel gelijk aan de vader is en dat deel veroorzaakt direct problemen, zodra de baby ontstaat, gelijk na de bevruchting maakt het moederorganisme een sterke golf antilichamen aan om die baby die voor de helft “vreemd” is eruit te gooien. Het klinkt triest maar wat de moeder uiteindelijk op biologisch gebied als eerste niet kan verdragen bij haar baby is het deel wat van de vader komt. Wat antropologisch is daarbij is de dubbele « nee ». « Nee » ik herken dit kind niet, ik wil het eruit gooien, maar gelijk ook « nee » tegen die « nee ». Dat vinden we ook terug in het taalgebruik. Dat is een interessante kwestie en in het taalgebruik vinden we dat soort dubbele ontkenning ook terug. Dat hebben we op biologisch niveau. 10 53

S15 TRIBU NORMANDE

10 56 Un joyeux bordel qui fuse dans tous les sens… 11 47

S16 DANIEL WIDLOCHER

11 48 SR : Waarom praten zware autisten niet ?

DW : Dat weet ik niet. Mijn eerste idee is dat ze niet praten omdat ze niet gestimuleerd worden om te praten, net zoals kinderen die niet ondergedompeld zijn in de taal vaak taalproblemen hebben ook als ze niet autistisch zijn. Er is dus een taalstimulatie, een stimulatie van de ouders, de omgeving, die heel belangrijk is. 12 15

S17 ALEXANDRE STEVENS

12 17 AS : We zijn niet neurologisch bekabeld voor taal. De psychoanalyse gaat niet daarover, om het zo te zeggen………..we zijn niet bekabeld voor taal, natuurlijk moet je in staat zijn om te praten maar het essentiële van de taal is juist dat deze buiten het organisme staat. 12 33

S18 GENEVIEVE LOISON

12 34 GL : Waarom wilt u dat ze communiceren, ze zijn in symbiose. Ze communiceren zonder te praten, er is geen reden om te leren praten. Het spraakvermogen houdt in dat men toegang heeft tot de symboliek, toegang tot de vader. Ik ben niet alleen bij mijn moeder. Er bestaat een vader die me gemaakt heeft, die een kind gecreëerd heeft met zijn vaderlijke kracht. Het kind ontdekt dat beetje bij beetje.

SR : Waarin belichaamt de vader de symboliek?

GL : ah dat is moeilijk…Het is toegang tot abstractie, toegang tot afstand. Toegang tot, je moet wel praten als je niet meer in symbiose bent. Hij komt tussen beide, tussen de moeder en het kind. 13 21

S19 BERNARD GOLSE 

13 21 BG : Praten met een ander wil zeggen dat je niet meer één bent met de ander. Ik bedoel, zolang we niet gescheiden zijn, zolang we één zijn, in symbiose zijn, wat nou net het probleem is van kinderen met autisme, voor wie de ander niet bestaat. Maar daarna, als de “ander” tevoorschijn begint te komen, zijn ze nog zo in een pathologische afstand, dat ze niet kunnen praten met de ander. 13 39

S20 GENEVIEVE LOISON

13 40 SR : Men zegt van kinderen met autisme dat de moeder hun blik niet kan vangen?

GL : Ja, ze zijn niet bezig met de relatie, ze zijn in het ei gebleven.

SR : Ze vluchten de moeder omdat ze één zijn met de moeder?

GL : Ze zijn helemaal niet losgekomen, als u het mij vraagt, ze zijn in het ei gebleven, in de baarmoeder. Ze zijn erin gebleven waarom wilt u dat ze aankijken of praten? 14 00

S21 BERNARD GOLSE

14 01 BG : We kunnen niet aan de ander denken, met de ander praten als we geen afstand genomen hebben, zolang we nog één zijn, doordrenkt van en in symbiose met de ander. Dat is bijna een gemeenplaats. Als de taal ons hele leven in die mate beïnvloedt en de psychoanalyse gaat via de taal, is dat omdat taal alleen maar over scheiden spreekt. Dat is een visie..... heel, heel.....dat is een visie van de ontwikkeling die heel specifiek is aan de psychoanalytische visie. 14 36

S22 TRIBU NORMANDE

14 42 Sandrine : Concreet gezien, als we hem riepen, keek hij niet, hij antwoordde gewoon niet.

Banc titre :

SANDRINE GUY & STEPHANE MOERIS

MammaPappa

Hij praatte niet, hij speelde niet met de andere kinderen, had geen interesses afijn hij speelde niet met andere kinderen, hij mengde zich niet.

Stéphane : Hij was laat met lopen.

Sandrine : Guillaume was 2 jaar, 18 maanden, 2, 2 ½ jaar zelfs. En inderdaad hij zette alle dingen op een rij, flessen water, pakjes sigaretten, hij pakte alles en zette het op een rij, hij speelde met het licht “dag-nacht-dag-nacht-dag-nacht-dag”. Erg gezellig.  Dus behoorlijk wat stereotypisch gedrag. Veel moeite met eigenlijk alle veranderingen. Als we een andere weg ergens naartoe namen, kon dat een crisis veroorzaken, als we langs een plek kwamen die hij leuk vond maar als we niet stopten, als we er alleen maar langs gingen, kwam er ook een crisis. Als we een snoeppapiertje lieten knisperen, kwam hij aangerend, maar het is ook waar dat als hij 3 meter van ons afstond en we hem riepen: Guillaume ! Hij draaide zich niet om. Dat waren dus duidelijke tekens aan de wand. 15 35

S23 ESTHELA SOLANO

15 43 SR : De psyche evolueert niet onafhankelijk van de hersens en wandelt niet in zijn eentje.

Banc titre :

ESTHELA SOLANO

Psychoanalyticus – ECF

Klinisch Psycholoog

Als we aan de ene kant een normaal kind hebben met hersens die goed functioneren en aan de andere kant een kind met autisme met hersens die niet goed functioneren, zorgt dat dan niet voor een fundamenteel verschil in zijn capaciteit te communiceren met de buitenwereld?  

ES : Dat is een erg gereduceerde manier de causaliteit van autisme te zien. Wat we kunnen constateren als we met autistische kinderen werken is nou net dat autisten ziek zijn wat de taal betreft. Autisme is een manier zich tegen taal te verzetten. 16 30

S24 TRIBU NORMANDE

16 38 SR : Wat voelde je toen je begreep dat Guillaume autistisch was?

Sandrine : Een klap in m’n gezicht. Enorm. Wat gebeurt ons? Wat gebeurt er met hem? Wat is dit? Waarom? Je stelt je echt al die vragen, je gaat door fases van angst, woede, schuldgevoel. Daar ga je doorheen en vervolgens reageer je en ga je vooruit. Zelfmedelijden heeft geen zin, je gaat op zoek naar manieren om hem vooruit te krijgen. Om hem te helpen groeien op de beste manier. Te integreren. Dus hebben we op alle deuren van verenigingen geklopt en geleerd dat er educatieve werkwijzen bestaan om hem te leren communiceren, zich te ontwikkelen en zijn angsten te verminderen. Hem leren zich open te stellen voor de buitenwereld. Simpelweg.

SR : Dat is de methode PECS ?

Sandrine : PECS, ja en dat werkte heel goed met Guillaume.

SR : Wat betekent dat concreet, zijn het afbeeldingen? Is het communiceren met afbeeldingen?

Sandrine : Ja, precies, met hem ben ik begonnen met een kaart voor water want hij pakte water en spuugde het water op de grond. En ik dacht hier begin ik direct mee anders gaat hij er een spelletje van maken, ik ga het gewoon proberen. Ik heb hem geleerd mij een kaart te geven om water te vragen, zodra hij me de kaart gaf, kreeg hij water. Na 2, 3 keer proberen had hij begrepen dat hij mij de kaart moest geven om water te krijgen, daarna zijn we doorgegaan met etenswaren en andere dingen. Enne…hoe lang duurde het?…..Na 2, 3 maanden PECS zei hij zijn eerste woordjes en na 6 maanden gebruikte hij PECS niet meer want hij maakte volzinnen.

SR : Hoe oud was hij toen ?

Sandrine : Hij was bijna 4 jaar. Het heeft hem erg goed gedaan. Zijn taalgebruik is er met PECS erg snel op vooruit gegaan… dat was ook een grote overwinning.

Stéphane : Ja.

Sandrine : De eerste keer « mamma » : wauw! We vielen zowat achterover! 18 33

S25 BRUNO BETTELHEIM

18 37 Commentaire : De Oostenrijks/Amerikaanse psychoanalyticus Bruno Bettelheim was de voorloper van de op psychoanalyse gebaseerde behandeling van autisme. Bettelheim vergeleek kinderen met autisme met gevangenen in de concentratiekampen van de nazi’s die zichzelf op en neer wiegden, in doodsangst. Analogisch redenerend was hij ervan overtuigd dat autisten slachtoffer zijn van folterouders, ijskoude moeders die hun kinderen dood wensten. In de Verenigde Staten is het werk van Bettelheim al meer dan dertig jaar geleden verworpen. Maar hoe zit dat in Frankrijk? 19 08

S26 PIERRE DELION

19 09 PD : Bruno Bettelheim is een slachtoffer van de onrechtvaardigheid van de moderne tijd. Ik denk dat hij uitstekend pioniers werk heeft verricht in een tijd dat niemand zich in autisme interesseerde. Hij interesseerde zich in autisme omdat hij zelf net een ervaring van kunstmatige tekortkoming had gehad in een concentratiekamp. Hij arriveerde op de planeet autisme denkende: misschien hebben deze kinderen geleden van vergelijkbare tekortkomingen als ik, ik ga proberen ze te behandelen vanuit die hypothese, met andere woorden; door ze van de ouders te scheiden. 19 49

S27 GENEVIEVE LOISON

19 50 GL : Er was totaal geen band. Moeders die, zelfs tijdens de zwangerschap, zo weinig band hebben en daarna helemaal geen band meer, en het kind wordt in de steek gelaten, je vraagt je zelfs af hoe het kind gemaakt heeft kunnen worden, maar ze zijn toch gemaakt. Het bevindt zich in een totale relationele leegte, de zwangerschap was puur organisch, het kind bestaat niet als persoon. Het is in een complete leegte. En dan krijg je wat Bruno Bettelheim zegt, ja natuurlijk. 20 16

S28 YANN BOGOPOLSKY

20 16 YB : Nee nee, Bruno Bettelheim heeft meer gezegd dan dat, dat is een karikatuur, dat zeg ik niet

Banc titre :

YANN BOGOPOLSKY

Psychanalyste kleinienne

voor u maar voor diegenen die… euh… het gaat trouwens niet alleen over de moeders, het gaat ook over de plaats van de vader in het verlangen van de moeder. En het gaat over een bepaald aantal gegevens, om te beginnen de gegevens waarmee het kind geboren is, en de band die ontstaan is of het verlangen van de moeder het kind te doden. Maar alle moeders die dat verlangen hebben, al die verlangens willen niet persé zeggen dat het kind psychotisch zal zijn! 21 05

S29 TRIBU NORMANDE

Transition en images.

Sous titrer l’inscription sur le panneau de la barrière : « ROUTE BARREE » ? Si vous voulez le sous titré en néerlandais : « EINDE WEG »

S30 JACQUES LACAN

21 34 Commentaire : Einde jaren 60 begint de psychoanalyse overal in de wereld terrein te verliezen, maar in Frankrijk kent de psychoanalyse een fenomenale ontwikkeling door de impuls van een charismatische en ambitieuze psychiater. Voor Jacques Lacan, zijn psychotische en autistische kinderen het slachtoffer van de vervreemding van een psychogene moeder, een vrouw die weigert afstand te nemen van haar zwangerschap omdat ze niet in staat is zich te scheiden van

Banc titre :

JACQUES LACAN

Psychiatre - Psychanalyste

het kind, substituut van de penis die ze niet heeft gekregen bij de geboorte. 21 57

S31 YANN BOGOPOLSKY

21 58 YB : In het begin denkt het kind dat het de fallus is van de moeder, dat wil zeggen het is het object dat alles gaat geven, de moeder overgelukkig maken haar totaal laat klaarkomen. 22 08

S32 GENEVIEVE LOISON

22 08 SR : Dus autisme is de symbiose met de moeder?

GL : Wacht even, er zijn allerlei theorieën hè. Wat mij betreft is er ofwel symbiose, ofwel volledige verwaarlozing en leegte. Of het één of het ander, twee tegenpolen. Het is niet hetzelfde. Als ze helemaal in de leegte zijn, wat ik hier op consult zie, is eerder een symbiose, in de steek gelaten kinderen die zie ik niet, die gaan naar een instelling. 22 30

SR : Bruno Bettelheim zegt dat autisten slachtoffer zijn van te koude moeders en aan de andere kant hebben we Jacques Lacan die beweert dat psychose en autisme voortkomen uit de symbiose met de moeder, uit een bijna incestueuze relatie tussen de moeder en het kind ?

Banc titre :

DR Geneviève Loison

Psychoanalyticus volgens Lacan

Kinderpsychiater, Lille

GL : JA ! ja, ja. precies.

SR : Dus aan de andere kant hebben we een te warme moeder?

GL : Ja, te warm of te koud dat gaat niet, de moeder moet zoals Winnicott zegt net goed genoeg zijn, niet te goed, niet te warm, niet te leeg natuurlijk. Als er niets is, als er geen relatie is dan komt er ook niets.

SR : Hoe is het te verklaren dat 2 houdingen, 2 totaal tegenovergestelde gedragsvormen hetzelfde resultaat geven?

GL : Het zijn verschillende mechanismen, het is ons werk de gulden middenweg te vinden. 23 08

S33 DONALD WINNICOTT

23 09 Commentaire : De Engelse kinderanalyticus Donald Winnicott is de schrijver van het concept « een goed-genoeg moeder » volgens welke een moeder die teveel haar best doet, giftig is voor haar kind. Hij bevestigt dat moeders en pasgeborenen na de geboorte tijdelijk een fase van waanzin doormaken, prototype van de psychische stoornissen die nog komen gaan.

INSERT GENEVIEVE LOISON : Onbewust is dit wat je me aandoet……. tussen je poten!

Commentaire : Met Winnicott is de cirkel rond: het moederschap is van nature psychogeen. 23 38

S34 ALEXANDRE STEVENS

23 44 SR: Bent u het eens met het begrip moederlijke waanzin? Dat iedere vrouw, iedere moeder de eerste maanden na de bevalling een fase van waanzin doormaakt, die problematisch kan zijn voor de baby als die te lang duurt?

AS : Ja, ja, maar ik heb geen moeite met de term moederlijke waanzin.

SR : U bent psychiater, waanzin, dat is toch een beladen woord, op een nogal negatieve manier.

AS : oh niet voor mij. 24 06

S35LAURENT DANON BOILEAU 

24 08 LDB : Er is dat idee dat in de omgangstaal de “moederwaanzin van de eerste tijd” genoemd wordt

Banc titre :

LAURENT DANON-BOILEAU

Taaldeskundige MODYCO CNRS - Psychoanalyticus SPP

Centrum Albert Binet, Parijs

dat wil zeggen dat er een moment is dat de moeder zo blij is met haar kind dat ze ermee versmelt en dat niemand daar tussen kan komen.

SR : waarom noemt men dat trouwens waanzin?

LDB : Omdat er het idee is van een soort totaliteit die een soort almacht geeft en het idee dat vanaf het moment dat we zoiets gemaakt hebben, ons niets meer kan raken, etc, etc. 24 41

S36 GENEVIEVE LOISON

24 42 GL : Weet u de waanzin, ja in de eerste maand van het leven. Maar de rest, we zijn allemaal gek geweest, hè, en dan, afijn of bijna…

SR : Waarom dit instinct, deze relatie, deze capaciteit van de moeder het gedrag van haar kind te ontcijferen, te begrijpen zonder taal, waarom dit kwalificeren als waanzin?

GL : Omdat als we daarin blijven, het kind in de waanzin blijft, de waanzin dat is precies wat u daarstraks vroeg voor autisme, die kinderen zijn daarin gebleven. 25 10

S37 LAURENT DANON BOILEAU

25 11 LDB : De moederwaanzin, is de moederwaanzin een groot obstakel voor het verschijnen van het spreekvermogen? Zo gezegd, ja zeker ! 25 17

S38 ALDO NAOURI

25 18 AN : De moeder bevindt zich aan de natuurzijde, wat haar zogezegd dierlijk maakt, terwijl de vader degene is die voor de cultuur gezorgd heeft. Waardoor Claude Lévi Strauss het koppel prachtig definieert als zijnde de dramatische vereniging van de natuur et de cultuur. Oké? Als het recht de cultuur steunt, door te zeggen dat hier een aandeel is van de vader, houdt dat in: we zijn in de cultuur, teruggaan naar de natuur mag niet. 25 50

S39 TRIBU NORMANDE

25 57 Sandrine : We hadden groepstherapie geweigerd en dus hebben ze hem individuele psychotherapie gegeven, we hadden niet gepreciseerd dat we beide therapieën weigerden. En toen kregen we een rapport over de behandeling van Guillaume en wauw, dat was ontzettend. Er stonden krankzinnige dingen in, seksuele fobieën, dat hij vloeibaar werd, hallucinerende termen en dat maakte ons bang. Dus hebben we de psychotherapeut ontmoet en we zijn er direct mee gestopt. Het was een tekst van Lacan en wij hadden Guillaume daarin gezet, daar kwam het op neer. En dat was angstaanjagend.

Stéphane : En het leek niet op Guillaume ; ik bedoel, bijvoorbeeld over de spiegel, hij zou zogenaamd bang zijn voor zijn spiegelbeeld terwijl hij er dagelijks langs loopt zonder dat dat problemen geeft, ik denk dus dat hij ook gespeeld heeft. Hij had een stereotypie waarbij hij op de grond ging liggen en een blaadje nadeed. Dus bedacht ze allerlei rare dingen : een zacht lijf op een harde grond…

Sandrine : Ja, zijn hele zachtheid op een hele hardheid leggen. Eerlijk… ! 27 06

27 07 Commentaire : Te koude moeder, te warme moeder, te goede moeder of net niet, moeder met doodswensen, symbiotische moeder, giftige moeder van nature…

Guillaume : Pas op, geluid ! Ik waarschuw jullie gelijk!

Sabrina : Knuffel aan mamma. Hij heeft een hard geluid gehoord, hij is bang.

Sandrine : Is hij bang ?

Sabrina : Ik denk het, hè Juju ? Heb je een hard geluid gehoord?

Commentaire : Er bleef nog een laatste drempel over: in de loop van de voorgesprekken, meerdere psychoanalytica bevestigden dat autisme een consequentie is van een incest door de moeder. 27 36

S40 ALEXANDRE STEVENS

27 35 AS : De vaderfunctie bemiddelt op twee manieren, « nee zeggen » tegen de symbiose van de moeder met het kind, de vader is degene die de moeder verbiedt.

SR : Seksueel verbiedt? Bedoelt u dat?

AS : Die het ultieme plezier van de moeder verbiedt, dat in de dubbele betekenis wil zeggen, die verbiedt dat kind exclusief plezier beleeft met de moeder en dat de moeder exclusief plezier voelt met het kind. 28 01

S41 JACQUELINE SCHAEFFER

28 02 JS : Bij de geboorte van een kind zijn er wittebroodsweken, oké? Soms is het niet zo rooskleurig,

Banc titre :

JACQUELINE SCHAEFFER

Psychoanalyticus – SPP

Leraar Instructeur in psychoanalyse

het kan dramatisch zijn, maar er zijn wittebroodsweken, een symbiose, er is een geweldige, goed als we zeggen eenwording, natuurlijk is er die symbiose, maar tegelijkertijd is er een gedeeld plezier. De baby heeft snel, goed, we kunnen zeggen, er is geen geslachts verschil maar er is een groot gedeeld erotisch plezier. 28 29

S42 YANN BOGOPOLSKY

28 30 SR : Het feit dat een moeder zich bekommert om haar kind als een mens en haar kind ziet als een mens, dat is toch niet seksueel?

YB : Toch wel, de seksualiteit is in het begin niet in de zin zoals volwassenen dat zien als genitale seksualiteit. Het gaat volgens de theorie van Freud om alle plekken van het lijf die het kind plezier geven. Dus het lijf van het kind en van de moeder hebben een sterke band en zelfs de baby die net geboren is, weet niet dat hij gescheiden is van het lijf van de moeder. Hij denkt één te zijn met haar. Afijn, hij denkt, dat vullen we voor hem in, hij denkt één te zijn met de moeder. Dus het is een werk van het scheiden van de lichamen en het plezier dat het kind met betrekking tot de ander gaat voelen, dit gebeurt om te beginnen met de moeder 1) via een lijf tegen lijf en 2) het plezier gaat via verschillende openingen van het lijf. 29 34

S43 LAURENT DANON BOILEAU

29 34 LDB : Er zijn psychoanalytica die al lang geleden spraken over de censuur van de minnares. Dat wil eenvoudigweg zeggen dat als de moeder het kind verschoont en ze plotseling naar haar eigen mening teveel plezier voelt bij de aanrakingen, en ze zegt tegen zichzelf, oh la la dit is raar, dit is niet logisch, nou behandel ik hem als…

SR : Iets incestueus?

LDB : Een beetje incestueus, wat gebeurt er? Nou dan gaat ze denken aan de man met wie ze het kind gemaakt heeft, anders gezegd aan haar minnaar en dat creëert een afstand tussen haar en de baby, dat is wat we de censuur van de minnares noemen.

SR : Ze moet aan een man denken zodat ze niet in een incestueuze relatie met haar kind raakt ?

LDB : Dat moet niet, daar kom je niet onderuit ! 30 28

S44 JACQUELINE SCHAEFFER

30 29 JS : Tijdens de verzorging kan de moeder de penis van een klein jongetje opwinden en kleine jongetjes onthouden het zich niet, er zijn veel kleine jongetjes die als ze verschoond worden, als ze……schoongemaakt worden door de moeder, euh….de kleine penis reageert. 30 45

S45 YANN BOGOPOLSKY

30 45 YB : De vader is er om te verbieden en tegelijkertijd het kind te beschermen. Dat wil zeggen het kind te beschermen tegen het incestueuze verlangen van de moeder.

SR : Denkt u dat alle moeders incestueuze verlangens hebben naar hun kind?

YB : Oh ja, of ze zich ervan bewust zijn of niet! Ja.

SR : Waar komt die overtuiging vandaan?

YB : Oh door psychoanalytische geschriften, ik bedoel, het verlangen is niet verboden maar het realiseren ervan wel.

SR : Maar dat de liefde van een moeder voor haar kind een incestueus verlangen is, dat is….

YB : Ze heeft al veel moeite zich te scheiden van het geboren kind, dat is een symbiose die tot stand komt als de vader van het kind, of de persoon die die plaats inneemt, dat is niet altijd de biologische vader, niet tegen de moeder zegt dat het ultieme plezier iets tussen hen beiden is. Hij herinnert de moeder aan zijn verlangen voor haar en aan het plezier dat ze kan krijgen door dat verlangen dat hen met elkaar verbindt, anders voelt de moeder genot bij het strelen van haar kind, bij het mogelijk dagelijks lijfelijke contact met het kind, en weet ik wat nog meer afijn, en ze komt klaar… en dat herinnert me uw vraag daarstraks dat het lichaam, de seksualiteit, voor zover het gaat over lichamelijk plezier en wat overgenomen wordt door de taal, meteen al aanwezig is in psychoanalytische kwesties. 32 20

Commentaire : Waarom worden in dat geval de overgrote meerderheid van de incestgevallen gepleegd door mannen? 32 25

S46 ALDO NAOURI

32 26 AN : Allereerst moet ik u zeggen dat incest van vader – dochter beduidend meer voorkomt

Banc titre :

DR ALDO NAOURI

Kinderarts – analyticus - schrijver

dan incest moeder - zoon. En waarom zijn er niet meer gevallen van incest moeder - zoon? De reden is simpel, de houding van de moeder ten opzichte van haar kinderen of het nou jongens of meisjes zijn is een spontane incestueuze houding. De droom van iedere moeder is dat haar kind niks te kort komt, het moederlijke gedrag t.o.v. het kind is op zich al een incestueuze neiging, dus het is voor haar niet nodig tot daden over te gaan. In haar houding bestaat al genoeg, ze zal niet tot de daad overgaan. 33 07

S47 JACQUELINE SCHAEFFER 

33 08 JS : Incest door de vader veroorzaakt niet zoveel schade. Het maakt meisjes een beetje debiel, maar de incest door de moeder leidt tot een psychose, dat wil zeggen tot waanzin. Er kan geen incest jogen met moeder bestaan, zonder een enorme mentale stoornis, dat is onmogelijk. Vanwege juist die bekende barrière, maar het meisje met de vader, ze is niet voortgekomen uit de vader, ze was niet in de buik van de vader; er is dus iets…kijk het is een secondaire incest, zo zou ik het zeggen. Maar de primaire incest, de echte, dat is de moeder. Dat is de penetratie van de moeder. En jongens die hun moeder penetreren, zijn psychotisch. Maar het meisje niet. Meisjes kunnen, we hebben veel ervaring met meisjes die incest met hun vader gehad hebben, zich wel redden. Goed, we kunnen niet zeggen dat het heel goed met ze gaat. Sommigen zijn er erg slecht aan toe, sommigen een beetje minder slecht en anderen redden zich door….iets anders. Wat ik al zei, een beetje debiel. Maar dat is…..dat is heel verschillend. 34 10

S48 TRIBU NORMANDE

34 14 Commentaire : Voor de psychoanalytica is de vader ook schuldig: schuldig want afwezig, transparant, schuldig want ondergeschikt aan zijn vrouw, schuldig want niet in staat om tussen het kind en het moedermonster in te komen. 34 44

S49 GENEVIEVE LOISON

34 47 GL : Dat kon hij niet ! Weet u hoe vaak we vaders zien die graag gewild hadden en dat noemen we het verval. Het verval van de naam van de vader.

SR : Wat betekent dat?

GL : Goeie vraag! Dat wil zeggen dat de vader simpel gezegd het kind gemaakt heeft maar hij bestaat niet, hij wordt ontkend, men ontkent zijn bestaan.

SR : De moeder ontkent zijn bestaan?

GL : Ontkent, euh, zijn functie, zijn bestaan, alleen zij en het kind doen er toe, de vader bestaat niet, hij is er misschien om een beetje geld in het laadje te brengen, hij is er als figurant. Hij heeft niet de functie van een echtgenoot, geliefd en waar naar geluisterd wordt. Hè, als de moeder rekening houdt met wat de vader zegt, ontdekt het kind het praten.

SR : Als het kind niet praat, komt dat door de moeder die geen rekening houdt met wat de vader zegt?

GL : Hier zijn er niet veel, het is vooral in het psychiatrisch ziekenhuis en het dagverblijf dat ik zware autisten had. 35 40

S50 ESTHELA SOLANO

35 40 ES : De fundamentele functie van de vader is een symbolische functie. Soms draagt de echte vader

Banc titre :

ESTHELA SOLANO

Psychoanalyticus – ECF

Klinisch Psycholoog

die symbolische functie niet. Hij kan nog zo aardig en lief zijn maar dat neemt niet weg dat het kind geconfronteerd wordt aan een symbolische tekortkoming aan vaders zijde. 36 03

S51 GENEVIEVE LOISON

36 04 GL : Of hij heeft geen eigen plaats en hij bestaat alleen in het geweld, of hij is zelf gewelddadig. Soms blijkt dat hij gewelddadig is om te kunnen bestaan en dat hij bij wijze van spreken, de deuren inbeukt als men die niet voor hem opent! 36 20

S52 ESTHELA SOLANO

36 22 ES : Als we het hebben over de functie van de vader, dan hebben we het over iets wat de weg wijst in je leven, net als een autoweg, een kompas.

SR : Waarom kan de moeder als vrouw zijnde dat niet bieden aan het kind? Zelfs als ze op zichzelf aangewezen is?

ES : Er zijn moeders die de functie van de vader kunnen overbrengen. 

SR : Maar waarom is dat geen functie van de moeder? Waarom is dat geen symbolische functie van de moeder? Waarom is het aan een geslacht gebonden?

ES : De wet van de moeder is een wet van grilligheid. 36 55

S53 ALDO NAOURI

36 58 AN : In 1984 heeft een bioloog een heel bijzondere demonstratie gegeven; de placenta is exclusief afkomstig van de vader en wordt dus gecontroleerd door de genen van de spermatozoïde. Anders gezegd de placenta zorgt ervoor dat de moeder het kind niet kan vernietigen en het kind de moeder niet kan doden.

SR : Dat zorgt ervoor dat de moeder haar kind kan voeden.

AN : Ja, het zorgt voor de uitwisseling en filtert alles wat de moeder aan voeding kan brengen, anders gezegd het is een regulerend element tussen beiden, de placenta is een tussenstuk. Dat wil zeggen, dat geeft het gevoel dat de houding van de vader binnen de beslissingen die hij neemt, van dat patriarchaat dat hij opricht, van de mannelijke dominantie etc. altijd een proefondervindelijk zoeken is geweest naar die functie die de placenta heeft en die ieder kind in staat stelt geboren te worden zonder vernietigd te zijn. 38 06

S54 TRIBU NORMANDE

38 06 Sandrine : Toen hij klein was en met een diagnose autisme, zwaar autistisch zelfs, dachten we aan een IME (medisch educatief dagverblijf). L’IME d’Avranches die een goede reputatie heeft wat autisme betreft maar hij is er nooit geweest want naarmate de tijd voorbijging bleek het goed te gaan op school, hij ontwikkelde zich goed, zijn taalgebruik ging vooruit, hij heeft goede vaardigheden, onder andere wiskunde. En nu zit hij in de brugklas.

SR : Gaat hij full time naar school?

Sandrine : Full time, normale brugklas, met wat moeilijkheden natuurlijk, die zijn er. Hij heeft een assistente in de klas die hem begeleidt maar over het algemeen genomen, gaat het heel goed en je boekt ook nog goede resultaten.

Guillaume : Ja.

Sandrine et Stéphane : Ja!

Sandrine : Waarin hij anders reageert als zijn klasgenoten is tijdens de pauze. In de pauze heeft hij stereotypisch gedrag, soms doet hij spelletjes die jongeren niet meer doen, hij gaat anderen duwen, schreeuwen, hij gaat…..hij houdt erg van Mario Kart, dus gaat hij Mario Kart doen in de pauze, de andere kinderen zijn dan een beetje…..maar goed, zij hebben een complete informatie gehad, dat was heel goed van de school, de anderen kinderen kenden Guillaume al.

G : Zijn de dieren bang nu ?

Sandrine : en ze hebben de leerlingen in zijn klas gewaarschuwd, dat is rondgegaan en alles gaat goed.

SR : Welk vak vind je het leukst ?

G : Wiskunde.

SR : Waarom hou je van wiskunde ?

G : Omdat het makkelijk is. 39 31

S55 COMMENTAIRE

39 31 Commentaire : Sinds Bruno Bettelheim, bestaat het grote psychoanalytische principe van de behandeling van kinderen met autisme uit het scheiden van de kinderen van hun ouders. Ouders die soms onder druk gezet worden om een therapie te volgen want zij worden gezien als de oorsprong van het probleem.

Tot op heden zijn er in Frankrijk en België een aantal psychiatrische instituten die niet toegankelijk zijn voor de familie, die niet geïnformeerd wordt van wat er binnen gebeurd. Waaruit bestaat de psychoanalytische behandeling van kinderen met autisme? 39 55

S56 ESTHELA SOLANO

39 56 ES : Als we een kind met autisme ontvangen, passen we een psychoanalyse toe die een pure uitvinding is. We bevinden ons tegenover een sujet die in de meeste gevallen niet kan praten. 40 12

S57 LAURENT DANON-BOILEAU

40 13LDB: Ik ben eerder iemand die, laten we zeggen, een observatie houding heeft.

Banc titre :

LAURENT DANON-BOILEAU

Taaldeskundige MODYCO CNRS – Psychoanalyticus SPP

Centrum Alfred Binet, Parijs

Dat wil zeggen, met een autistisch kind doe ik weinig. Weinig, wat wil dat zeggen? Dat ik naast hem ga zitten en dat ik wacht tot er iets gebeurd. En ik probeer, ik probeer alles te vergeten. Ik vergeet de tijd, ik vergeet dat de tijd dringt dat hij leert praten, ik vergeet alles. Want vanaf het moment dat ik in dit soort gewichtloosheid ben, kan er iets gebeuren wat ik niet kan voorzien. 40 57

S58 ALEXANDRE STEVENS

40 57 AS : Schrijvers als Tustin of Margaret Mahler leggen uit dat het in eerste instantie gaat om het creëren van een band met het kind.

Banc titre :

DR ALEXANDRE STEVENS

Psychoanalyticus ECF

Hoofd Psychiatrie van het instituut voor kinderen « le Courtil”, Tournai

Hier zijn we in een spreekkamer maar dat geldt ook voor een instituut. Een band maken met het kind, ik weet niet meer wie van de twee dat beschrijft, het gaat erom afstand te houden, niet in zijn blikveld zitten, niet te hard praten, hem volgen in zijn reacties in plaats van proberen hem voor te zijn. 41 25

S59 ESTHELA SOLANO

41 25 ES : Geen enkele “wil” om controle te hebben, geen enkele educatieve “wil”, niets opdringen, wat dan ook. 41 34

S60 BERNARD GOLSE

41 35 BG : Uiteindelijk proberen we via alle mogelijke middelen, het kind met autisme te laten voelen dat de ander bestaat en dat dat geen bedreiging is. 41 42

S61 ESTHELA SOLANO

41 43 ES : Het gaat er nou net om rekening te houden met de meest onbenullige details en op te merken dat een onbenullig detail geïnterpreteerd kan worden alsof het iets wil zeggen. In dat geval kunnen we dus beetje bij beetje ingrijpen in de veronderstelling dat er een teken was dat kan worden beschouwd als een bevel om iets te willen zeggen. 42 22

S62 LAURENT DANON-BOILEAU

42 23 LDB: Als een kind niets doet bij mij tijdens de seance, als ik naast hem knikkebol, dan maakt me dat niets uit. Ik ben dat gewend in mijn werk als psychoanalyticus. Maar dat veronderstelt een aantal dingen 1) dat veronderstelt zich niet te vervelen als je aan je eigen ideeën denkt. 2) dat veronderstelt ook je te verzetten tegen een sociaal functioneren zoals gehaastheid, dat is allemaal leuk maar als het kind nog altijd zo is over 10 jaar, u bent dan niet diegene die etc. Dat klopt allemaal, ik zet me in de positie van een psychoanalyticus, dat wil zeggen geen geheugen en geen verwachtingen hebben. Vanaf dat moment gebeurt er iets, en dat is volgens mij een diepe psychoanalytische houding. 43 19

S63 BERNARD GOLSE

43 20 BG : als…. misschien… ja.

Banc titre :

PROFESSEUR BERNARD GOLSE

Psychoanalyticus – APF

Hoofd van de afdeling kinderpsychiatrie van het ziekenhuis Necker, Parijs

BG : ik ben gevoelig voor uw opmerking dat de toeschouwer moet voelen dat we accepteren om tot het uiterste van onze overtuiging te gaan.

SR : Ja

BG : …………43 44

S64 LAURENT DANON-BOILEAU

43 47 LDB : Als u een liedje zingt en het kind met autisme reageert goed, dan gebeurt er iets. U zou me kunnen zeggen, daar hoef je geen psychoanalyticus voor te zijn. Wel als je geen educatieve methode toepast. Wel als u denkt, het maakt me geen r…niets uit wat het kind doet, blijkbaar interesseert dit hem, we doen het gewoon en daarna zien we wel weer. Of we zien niets daarna. Het fundamentele punt van mijn houding als analyticus tegenover deze kinderen is het loslaten van ieder idee van vooruitgang. En dat gaat niet vanzelf, hè, u kunt me geloven dat…. Mijn analytisch ideaal eist van mij die dimensie te laten vallen, maar ik behoor tot een gemeenschap waarin ik betaald word om hulp te geven. Dus ik ben in conflict met mezelf, maar als een analyticus niet met een conflictsituatie om kan gaan moet hij een ander beroep kiezen want het gaat hier om de grondslag van de psychoanalyse. 44 46

S65 PIERRE DELION

46 47SR : Wat is de impact van de psychoanalyse op kinderen met autisme ? Wat kan een kind met autisme redelijkerwijze verwachten als resultaat?

Banc titre :

PROFESSEUR PIERRE DELION

Psychoanalyticus

Hoofd van de afdeling Kinderpsychiatrie van het CHU van Lille

PD : Maar daar kan ik niet op antwoorden, dat is geen vraag van een psychoanalyticus! 44 57

S66 LAURENT DANON-BOILEAU

44 57 SR : Wat kan een kind met autisme redelijkerwijze verwachten van een psychoanalyse? Wat resultaat betreft?

LDB : Plezier ondervinden in het kijken naar een zeepbel. Ik kan u niets anders antwoorden… 45 33

S67 TRIBU NORMANDE

46 04 Commentaire : Toch bestaan er oplossingen: ze heten PECS, TEACCH en ABA. Deze educatieve en gedragsmethoden zijn al meer dan dertig jaar geleden ontwikkeld in de Verenigde Staten om autisten in de gelegenheid te stellen te communiceren et zich te openen voor de buitenwereld. Dankzij deze aan hun handicap aangepaste werkwijzen, maken jonge autisten in enkele maanden tijd grote vooruitgang. Helaas zijn de psychoanalytica erg tegen hun implantatie in Frankrijk. 46 26

S68 ALEXANDRE STEVENS

46 42 AS : In de Franssprekende wereld, betekent de invasie van de cognitieve-gedragstechnieken een nieuwe aanval. Recent, maar erg actueel op dit moment, de psychoanalyse vecht tegen deze invasie. Een aantal collega’s, met name Jacques Alain Miller, zijn het boegbeeld geworden van deze strijd, anderen ook in andere organisaties. Het is een heel belangrijk gevecht om de dimensie van de subjectiviteit, de bijzonderheden van ieder sujet levend te houden tegenover dit gedragspatroon bestaande uit een organisatie in hokjes. 47 25

S69 ERIC LAURENT

47 25 EL : We zouden kunnen zeggen, de psychoanalyse heeft ook als doel om voor te bereiden op een

Banc titre :

ERIC LAURENT

Psychoanalyticus – ECF

Leraar Instructeur in psychoanalyse

teleurstelling. Op biologisch gebied komt er hoop tevoorschijn en het zou ongelofelijk fijn zijn daarin te kunnen geloven. Als we kunnen geloven dat we morgen, morgen de oplossingen hebben! De psychoanalyse probeert als verlichtende redevoering tegenover alle overtuigingen, de mensen te laten leven zonder dat ze teveel geloven en grote verwachtingen hebben, daar spant de psychoanalyse zich voor in. Dus de dialoog met de neurologiewetenschap is niet alleen om ons op de hoogte te houden van de resultaten en ons het recht voor te behouden geen veranderingen in de oriëntatie en toepassing van onze fundamentele behandelingen aan te brengen, maar ook om te proberen de mensen te laten leven zonder al te veel hoop te vestigen op het goede nieuws dat iedere dag verkondigd wordt, waarvan het doel is een hoog gehalte aan goed nieuws te behouden, in een omgeving waar maar weinig goed nieuws is. 48 27

S70 TRIBU NORMANDE

48 35 Commentaire : In de jaren 80 werden 100% van de psychiaters en psychologen in Frankrijk getraind in de psychoanalyse. Sinds de jaren 90 neemt deze tendens af, maar ze zijn nog ongeveer 80% vandaag de dag… Samen met Argentinië zet dat Frankrijk in een unieke situatie die enorme consequenties heeft voor de manier waarop de handicap behandeld wordt. 48 56

S71 GUILLAUME

49 10 Commentaire : Toen hij 4 jaar was kreeg Guillaume de diagnose : zwaar autistisch. Zijn psychiater weigerde aangepaste communicatie methodes voor autisten bij hem toe te passen en raadde af hem naar school te sturen. Maar zijn ouders hielden voet bij stuk. Dank zij hun vastberadenheid en een fantastisch pedagogisch team, gaat Guillaume gewoon naar school. Hij is een uitstekende leerling. … 49 30

S72 JULIEN

49 34 Commentaire : Door plaatsgebrek in een aangepaste structuur voor zijn handicap, brengt Julien zijn kindertijd door in een psychiatrisch dagverblijf. Op 14 jarige leeftijd is hij totaal afhankelijk van anderen voor de kleinste dagelijkse handelingen. Vandaag de dag gaat Julien naar een kindercentrum waar ze weliswaar goed voor hem zorgen, maar alleen een specifieke werkwijze, afgestemd op het gedrag van autisten, zou hem in staat stellen continent te worden, minder afhankelijk te zijn en misschien zelfs te leren praten. In Frankrijk, zijn deze gespecialiseerde trainers zeldzaam, dus duur, onbetaalbaar voor zijn moeder. 50 04

S73 EPILOGUE

50 18 Commentaire : We schatten het aantal personen met autisme in Frankrijk tussen 430 000 en 600 000 l. 50 23

 

GENERIQUE DE FIN LE MUR

Ecrit et réalisé par           
Sophie ROBERT

Produit par                       
Océan Invisible Productions

Musique originale          
Marc BOUR

Image                                  
Jérémy LEPELLEY
Nicolas BITAUD
Peterson ALMEIDA

Montage                      
Peterson ALMEIDA
Jonathan RIO

Mixage                      
Laurent RODIER

Location de matériel
AUVITEC

Avec la participation de
AUTISTES SANS FRONTIERES
Vincent GERHARDS
Delphine PILOQUET

Remerciements          
Sabrina CAVRET
Julien SALMON
Sandrine GUY
Stéphane MOERIS
Guillaume MOERIS
Julien MOERIS
Gabriel MOERIS

Et par ordre alphabétique
Yann BOGOPOLSKY
Laurent DANON-BOILEAU
Pierre DELION
Bernard GOLSE
Eric LAURENT
Geneviève LOISON
Aldo NAOURI
Jacqueline SCHAEFFER
Esthela SOLANO
Alexandre STEVENS
Daniel WIDLOCHER

 

ONDERTITELING ZIEN
DE FILM IN HD ZIEN
DE FILM OP DE TV ZIEN
Start de video
Klik op het venster om de
tab ondertiteling (CC) boven
in het videovenster te openen
Selecteer de gewenste ondertiteling

U kunt de kwaliteit van de video
selecteren door op het venster
te klikken nadat de film gestart is.
U kunt de film ook op uw
televisie kijken door uw
computer aan te sluiten op
de tv met een HDMI kabel.